42 vaartuigen liggen er elders in het zonnestelsel begraven.

© Claus Lunau

Deze 3 ruimtevaartuigen liggen begraven op andere planeten

Verongelukt of vast komen te zitten in het zand. Tot dusver hebben 42 ruimtevaartuigen de geest gegeven op een andere planeet. Maar hun offer is niet vergeefs geweest, want in hun doodsstrijd hebben ze onschatbare informatie opgedaan en gewaagde manoeuvres getest.

20 maart 2018 door Mikkel Meister

1. Rover rijdt zich vast op Mars

© NASA

De rover Spirit arriveerde na een reis van zes maanden in januari 2004 op Mars – drie weken vóór zijn tweelingbroer Opportunity.

De rover moest 92 dagen lang rondrijden om geologische en scheikundige gegevens te verzamelen, maar de missie werd steeds verlengd. 

De kleine rover wist 24 keer zo lang op de planeet te werken als gepland en legde 7,73 kilometer af: 12 keer de 600 meter die de missie zich ten doel had gesteld.

Op 1 mei 2009 bleven de wielen van de rover echter steken in het zand van de
Gusevkrater bij de evenaar van Mars. 

Hij bleef gegevens versturen tot maart 2010, toen hij uitviel, waarschijnlijk doordat hij op een te koude plek had overwinterd. 

Negen maanden lang probeerden mensen van het Jet Propulsion Laboratory van NASA hem te wekken, maar op 11 mei 2011 werd de missie van de Spirit definitief afgeblazen.

Sindsdien werken NASA-technici hard aan nieuwe wielen die niet alleen op zachte en harde bodems kunnen rijden, maar ook meer gewicht kunnen dragen. 

De 2020-rover van NASA gaat er als eerste mee op pad.


2. Marslander slaat te pletter door rekenfout

© Claus Lunau

Als de Europese ruimtevaartorganisatie ESA de sonde Trace Gas op 14 maart 2016 naar Mars stuurt, zijn de plannen groot. 

De sonde heeft de landingsmodule Schiaparelli bij zich, en samen vormen ze het eerste deel van de missie ExoMars, die gaat onderzoeken of de rode planeet leven herbergt.

Alles verloopt volgens plan als de sonde drie dagen voor de aankomst op Mars zijn landingsvaartuig lost. 

Terwijl de sonde rond Mars moet gaan draaien om moleculaire sporen van leven in de atmosfeer op te snuiven, gaat de Schiaparelli de landingstechnologieën testen die in 2020 nodig zijn wanneer de ExoMars een geavanceerde rover op de rode planeet moet zetten.

Op 19 oktober vertraagt de Schiaparelli op een hoogte van 122,5 km. 

Op 11 kilometer is zijn snelheid gedaald van 21.000 naar 1650 km/h en klapt de parachute uit. Om die op 1,3 km te kunnen afwerpen, moeten de motoren het schip afremmen tot 7 km/h. 

Maar door een negatieve hoogtemeting denkt het vaartuig dat het zich onder de bodem van Mars bevindt. Schiaparelli gooit daarom de parachute te vroeg af en knalt op de rode grond van Mars.

3. Kamikazeactie leert ons ouderdom van ringen

© Claus Lunau

De sonde Cassini haalt wereldwijd de kranten als het ruimtevaartuig op 15 september 2017 zijn 13 jaar durende missie rond Saturnus en zijn grootste manen voltooit.

Door de jaren heen heeft de Cassini grootse ontdekkingen gedaan, van 500 kilometer hoge geisers op de ijsmaan Enceladus en stormen in de atmosfeer van Saturnus tot de methaanzee op de maan Titan. 

De Huygens, die mee was en in 2005 op Titan is geland, is het eerste – en enige – vaartuig dat op een hemellichaam in het buitenste zonnestelsel is beland.

Tijdens een grandioze finale duikt de Cassini in april 2017 onder de binnenringen van Saturnus.

In de vijf maanden daarna maakt de sonde 22 riskante vluchten tussen de planeet en de ringen, totdat hij de atmosfeer in duikt en verbrandt. 

Het wetenschappelijke doel van de geplande zelfmoord is eindelijk uitsluitsel te geven over de ouderdom van de ringen van Saturnus. 

De onderzoekers analyseren momenteel de enorme hoeveelheden informatie die de Cassini tijdens zijn zwanenzang naar huis heeft gestuurd.

GA OP ONTDEKKING IN HET HEELAL met een abonnement op Wetenschap in Beeld

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: