Jurij Gargarin

50 jaar: Eerste bemande ruimtevlucht

Als Joeri Gagarin in 1961 de eerste bemande ruimtevlucht maakt is het een technische mijlpaal – maar ook het eerste hoogtepunt in een ruim tien jaar durende ruimtewedloop tussen de VS en de voormalige Sovjet-Unie. Die wedloop is niet gepland en drijft de partijen tot een aantal gevaarlijke missies. Desalniettemin sturen de twee naties in nog geen twee jaar 12 mensen naar de ruimte en geven de ruimtevaart hiermee een kickstart die gekenmerkt wordt door risico’s en willekeur.

7 april 2011

Het is 12 april 1961. Joeri Gagarin, de eerste kosmonaut ter wereld, zit in het ruimteschip Vostok en is klaar voor de landing. Alles gaat goed en de 27-jarige Gagarin geniet. Na een lange, donkere vlucht boven de Stille Oceaan vliegt de Vostok tegen zonsopgang boven het zuiden van de Atlantische Oceaan. Gagarin ziet de horizon oplichten tijdens het ogenblik waarop de zon verschijnt.

De Vostok nadert Angola aan de westkust van Afrika en de remraketten gaan op 8000 kilometer van de landingsplek vanzelf aan. Gagarin weet dat de landing lang en riskant zal zijn: vlammen slaan aan alle kanten uit de ronde cabine, die hij met zijn schietstoel moet verlaten; daarna moet hij zijn reis al hangend aan een parachute beëindigen. En de thuisreis zal nog dramatischer verlopen dan Gagarin aanvankelijk had voorzien.

In het begin gaat alles goed. De Vostok verliest hoogte en bereikt nu de dichte atmosfeer. Maar de servicemodule met de remraketten maakt zich niet volgens plan van de cabine los, ze blijven tijdens de landing met één kabel aan elkaar vastzitten. Omdat de servicemodule en cabine door de steeds groter wordende luchtweerstand om elkaar buitelen, is de situatie gevaarlijk. Terwijl het ruimteschip op Egypte afgaat, merkt Gagarin de rotatie en de sterk stijgende temperatuur op. De cabine draait alsmaar sneller rond de module. Naarmate het ruimteschip verder de atmosfeer in komt, maakt de inktzwarte hemel plaats voor het felle zonlicht. Buiten zijn rode vlammen te zien en de rotatie is zo hevig dat Gagarin bijna het bewustzijn verliest.

Gelukkig brandt de kabel uiteindelijk door en het ruimteschip gaat verder boven de Middellandse Zee. Als hij dan eindelijk boven de Sovjet-Unie is, schiet Gagarin zich vanaf 7 kilometer hoogte uit de cabine en landt aan zijn parachute op een veld, waar een boerin en een klein meisje hem tegemoet komen. De eerste ruimtereis is geslaagd na een vlucht om de aarde die 108 minuten heeft geduurd.

Eerste ruimtevlucht

De eerste ruimtevlucht vond plaats op 12 april 1961: de 27-jarige kosmonaut Joeri Gagarin vloog de aarde rond in een Vostok-ruimteschip. Tijdens de 108 minuten kon Gagarin van de zonsopgang én de zonsondergang genieten. Van de landing viel minder te genieten, want de landingscapsule kwam niet los zoals gepland.

Thema

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: