Liv i rummet Enceladus

De Saturnusmaan Enceladus is bedekt met een dikke ijskap. Maar de vloeibare oceaan eronder zou wel eens leven kunnen huisvesten.

Waar in de ruimte is de kans op leven het grootst?

Het vinden van leven in de ruimte staat al jaren hoog op het verlanglijstje van astronomen. De beste kandidaten zijn manen en planeten, die allemaal ijskoud zijn en zich hier in ons zonnestelsel bevinden.

8 maart 2017 door Karen Grubbe

Grootste kans op leven in de ruimte: Europa

  • Diameter: 3122 km 
  • Temperatuur: -170 °C

Wellicht leven op Jupitermaan Europa dankzij platentektoniek

De ijskap van Europa zit vol scheuren met breukvlakken, waar nieuw ijs gevormd is. Astronomen vragen zich al tijden af waar het oude ijs blijft, aangezien de planeet niet groter wordt.

Nu hebben ze ontdekt dat het oude ijs de bodem in wordt gedrukt en versmelt met de warmere onderliggende ijslaag. Europa kent dus net als de aarde platentektoniek, maar dan met ijsplaten.

Door de scheuren in het ijs kunnen er moleculen in de ondergrondse zee van de maan terechtkomen. Daarom is Europa voor velen de belangrijkste kandidaat voor leven in de ruimte.

Omdat er een grote zee onder het ijs van Europa schuilgaat en het oppervlak de juiste chemische samenstelling heeft, staat het maantje nu boven aan de lijst van hemellichamen die wel eens leven zouden kunnen herbergen.

De circulatie tussen het oppervlak en het binnenste van de maan, die de platentektoniek veroorzaakt, kan namelijk moleculen van het oppervlak naar de ondergrondse zee transporteren. Astronomen dachten eerst dat die hermetisch van de buitenwereld was afgesloten, maar nu is het bestaan van leven op Europa een stuk waarschijnlijker geworden.

Kandidaat nummer 2: Mars

  • Diameter: 6792 km 
  • Temperatuur: -63 °C

IJs op de polen beschermt wellicht resten van leven

Mars is de planeet die het meest op de aarde lijkt, maar de atmosfeer is te ijl om levende organismen te kunnen beschermen tegen straling uit het heelal. Toch is Mars een van de kandidaten voor het huisvesten van leven in de ruimte.

Veel wijst erop dat Mars vroeger op de aarde leek en zeeën kende. En mogelijk zijn er aan de polen nog restjes leven.

Uit gegevens van de vele sondes en rovers die Mars hebben bezocht, blijkt dat de planeet in zijn jonge jaren sterk op de aarde leek. Er stroomde water over het oppervlak, en via vulkanische activiteit konden de bouwstenen van leven van het oppervlak het binnenste van de planeet bereiken.

Vandaag de dag is het oppervlak droog en kaal, maar micro-organismen kunnen zich verborgen hebben in het ijs aan de polen en vlak onder het oppervlak.

Kandidaat nummer 3: Enceladus

  • Diameter: 499 km 
  • Temperatuur: -222 °C

Leven kan zich in ondergrondse zee schuilhouden

De Saturnusmaan Enceladus lijkt op Europa, de maan van Jupiter, omdat hij ook een vloeibare oceaan onder een dikke ijskap heeft.

De ijskap van Enceladus verbergt een oceaan met kans op leven.

Bij een analyse van foto's van de sonde Cassini, die Saturnus en zijn manen onderzoekt, ontdekten astronomen onlangs meer dan 100 geisers van waterdamp en ijs op de maan.

Gegevens van de sonde toonden eerder al aan dat de bouwstenen van het leven, waaronder koolstof en waterstof, voorkomen op Enceladus. Bovendien heeft de maan een kern van vloeibaar gesteente.

Zoeken naar leven in de ruimte: NASA gaat naar Europa

In de komende tien jaar zetten drie missies koers naar de Jupitermaan om de vraag te beantwoorden of er leven is in de ruimte. Lees meer in ons artikel:

3 levensvoorwaarden

Wetenschappers die op zoek zijn naar leven in de ruimte kijken naar drie aspecten: water, energie en chemie.

1. VLOEIBAAR WATER Alle cellen bevatten vloeibaar water, en op aarde is het leven in zee ontstaan. Daarom denken astrobiologen dat een stabiele hoeveelheid vloeibaar water de eerste voorwaarde is voor leven zoals wij dat kennen.

2. ENERGIE Alle levende organismen hebben een stofwisseling die energie vereist. Die energie kan van de zon komen, of het organisme kan chemische energie uit voedsel halen.

3. CHEMIE Al het leven op aarde is opgebouwd uit complexe moleculen van de elementen koolstof, waterstof en stikstof.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: