EXOPLANETEN
EXOPLANETEN

In andere sterrenstelsels zijn er hemellichamen die indruisen tegen alle wetten voor de manier waarop een planeet rond zijn ster moet draaien.

© Nicolai Aarøe/Shutterstock

Rebelse planeten overtreden de wetten van de astronomen

Achteruit, scheef en gekanteld. Exoplaneten draaien op allerlei creatieve manieren om hun ster en trekken zich niets aan van de voorschriften van de astronomie.

24 april 2018 door Rolf Haugaard Nielsen og Malene Breusch Hansen

In het zonnestelsel heerst er rust en orde. De planeten draaien in een nette ronde baan om de zon, bevinden zich in hetzelfde vlak en draaien dezelfde kant op als onze ster.

Volgens de theorieën van de astronomie moeten andere planetenstelsels net zo geordend zijn, want ze zijn allemaal ontstaan uit een schijf van stof en gas met een jonge ster die dezelfde kant op draait als die schijf.

Maar in andere sterrenstelsels zou je je in het kosmische wilde westen wanen, want daar draaien planeten in allerlei woeste banen om hun ster. 

Zo heeft de exoplaneet HD 80606b een langgerekte baan, en aan het ene uiteinde van die baan bevindt hij zich vele malen verder van zijn ster dan aan het andere uiteinde.

Op het verste punt staat de planeet net zo ver van zijn ster als de aarde van de zon, maar aan het andere uiteinde van zijn baan is hij één dag zo dicht bij zijn zon dat het er meer dan 800 graden heet wordt.

Nu hebben de astronomen een nieuwe theorie bedacht die kan verklaren waardoor de exoplaneten tegen alle astronomiewetten indruisen.

Bijna-botsing verandert de omloop

In hun jeugd waren de chaotische planetenstelsels misschien nog net zo gehoorzaam als ons zonnestelsel. Totdat twee gasreuzen zo dicht bij elkaar kwamen te staan dat ze bijna botsten.

Hun wederzijdse gravitatiewerking heeft ze uit koers geslingerd, waarna ze een nieuwe, merkwaardige baan om hun ster zijn gaan maken. Vanuit die positie kunnen de gasreuzen ook andere, kleinere planeten in hun stelsel 'overgooien'.

In het kosmische wilde westen draaien planeten soms zelfs scheef ten opzichte van de evenaar van hun ster, of de andere kant op dan hun ster. Lees meer over het rebelse gedrag van planeten in Wetenschap in Beeld.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: