Geruchten over donkere magie

Toen de Britse archeoloog Howard Carter in 1922 de deur opende naar de enige ongerepte grafkamer in de Vallei der Koningen, was de vondst van de farao sensationeel.

De grafkamer was niet door grafrovers geplunderd en de duizenden met goud en juwelen bezette schatten, het dodenmasker van zuiver goud en de onnatuurlijke, vroege dood van Toetanchamon houden sindsdien de wereld bezig. Het gerucht gaat dat iedereen die in de grafkamer van de farao komt, door een vloek getroffen wordt en vreselijke pijn, een vroegtijdige dood of ongeluk kan verwachten.

Onderzoekers weten weinig

Ondanks de aandacht voor de vondst en de vele voorwerpen in de grafkamer weten de onderzoekers nog maar ontstellend weinig over Toetanchamon. Carter onderzocht de mummie als eerste, maar was vooral geïnteresseerd in de amuletten en kunstvoorwerpen die de farao droeg. Veel objecten waren met de mummie vergroeid door de uitgeharde hars en olie van het balsemen, en Carter zaagde gewoon de armen, benen en het hoofd van de mummie af. Het masker werd verwijderd met gloeiend staaldraad en hete messen. ‘Howard Carter vernielde de mummie compleet. Hij lag in 13 stukken,’ aldus Hawass.

Hooguit 50 mensen hebben Toetanchamon, in de drie keer dat zijn lichaam is onderzocht, buiten zijn sarcofaag gezien. Maar in 2007 werd de mummie uit zijn kist gehaald, en in het Egyptische nationaal museum in Caïro maakte het publiek voor het eerst kennis met het zwarte, verdroogde, craquelé­gezicht van de farao met de vier uitstekende voortanden.

De jonge farao was misvormd door inteelt. Hij had bijvoorbeeld een flinke overbeet.

Ook de onderzoekers bekeken voor het eerst het gezicht van de jonge farao, die als 9-jarige aan de macht kwam in 1333 v.Chr., na de Amarnaperiode, waarin de koninklijke macht haar hoogtepunt had bereikt, net als de materiële welstand. Er werd toen een hevige machtsstrijd uitgevochten, niet in de laatste plaats onder de ‘ketterkoning’ Achnaton (1355-1335 v.Chr.).

Samen met koningin Nefertiti voerde Achnaton als eerste een religie in met maar één god – de zonnegod Aton – en hij bouwde een nieuw Egypte op. Dat verontrustte de samenleving, want hij zette de priesters die de scheppende god Amon dienden af en trok alle macht naar zich toe.

Toetanchamon groeide op in dit politiek woelige klimaat, en toen hij op de troon kwam draaide hij Achnatons besluiten terug en liet hij de traditionele tempels in ere herstellen. Veel geschiedkundigen vragen zich af waardoor Toetanchamon op de troon was beland. Was hij een broer van Achnaton, of een zoon? Of was hij de zoon van een mysterieuze farao, Smenchkare, die Achnaton opvolgde en slechts twee jaar regeerde?

En wie was deze Smenchkare – een broer van Achnaton, of bestond hij helemaal niet, zoals Hawass en velen met hem vermoeden, maar was het koningin Nefertiti, die haar naam veranderd had om zelf de troon te kunnen bestijgen?

• Vorige Pagina 2 van 3 Volgende