Astronomen zien ring van zwarte gaten

Negen zwarte gaten zijn ontdekt door de Amerikaanse röntgentelescoop Chandra.

De Chandratelescoop zag negen zwarte gaten (roze). De blauwe ring van jonge, zware sterren en het elliptische stelsel zijn gefotografeerd door de Hubble.
NASA/CHANDRA
De Chandratelescoop zag negen zwarte gaten (roze). De blauwe ring van jonge, zware sterren en het elliptische stelsel zijn gefotografeerd door de Hubble.

De Amerikaanse röntgentelescoop Chandra ving krachtige röntgenstraling van negen hemellichamen op, die in een ring van sterren staan. De astronomen kunnen dit verschijnsel nu verklaren: ze zijn ervan overtuigd dat de energierijke straling van negen zwarte gaten afkomstig is, die materie van evenzoveel sterren opslokken.

De gigantische ring is het resultaat van een botsing tussen een spiraalstelsel en een elliptisch stelsel, miljoenen jaren geleden. Het elliptische stelsel kwam er vrij goed vanaf, maar van het spiraalstelsel was niet veel over. Het gevolg was een gebied met een zeer hoge gasdichtheid, waarin nieuwe sterren gevormd konden worden; een gebied dat uitdijt als een kolossale gasgolf in het heelal, op circa 430 miljoen lichtjaar van de aarde.

Het zichtbare resultaat van deze kosmische botsing is een blauwe ring van zeer zware jonge sterren, die heftig leven en snel zullen doven. Na een paar miljoen jaar ontploffen ze als supernova en eindigen ze als neutronenster of zwart gat.

Een deel van de zwarte gaten komt van sterren in dubbelsystemen. Materie van de overlevende ster in een dubbelster wordt in het zwarte gat gezogen, en onderweg verhit. Daarbij komt een krachtige straling vrij, niet in de laatste plaats röntgenstraling, en Chandra heeft die straling waargenomen.

En alleen zwarte gaten kunnen deze röntgenstraling verklaren. De beelden tonen aan dat zeer massieve sterren hun leven waarschijnlijk beëindigen in de vorm van zwarte gaten.

Huidige editie

Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.

Download een gratis proefnummer

Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Poll

Historia

Hoe werd Rusland zo groot?

Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

Volg de ruimteblog

Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

Historia

Thema: Tweede Wereldoorlog

Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

Historia

10.000 jaar bier

Bier bestaat al bijna net zo lang als de mens zelf.