Wevermier 2/2015

De wevermier bouwt een nest met lijmpistolen van larven

In de natuur wemelt het van de toparchitecten. Kijk hoe de wevermier, de papierwesp en de kathedraaltermiet uitpakken met modder, speeksel en zijde.

8 januari 2015 door Morten Kjerside Poulsen

Meesterarchitecten vind je niet alleen in de mensenwereld. Insecten doen ook mee, wat deze drie soorten bewijzen:

  1. Wevermieren

  2. Papierwespen

  3. Kathedraaltermieten

Levende lijmpistolen zetten mierenhoop in elkaar

Het nest van de wevermier hangt hoog in de boom en wordt gebouwd van aan elkaar geplakte bladeren. Sommige mieren houden de bladeren bijeen, terwijl andere voor nietjes spelen.

Urenlang zitten ze zij aan zij met hun achterpoten aan het ene blad gehaakt en de kaken om het andere geklemd, terwijl ze wachten op de laatste ploeg: de lijmpistolen.

In tegenstelling tot de volwassen exemplaren spinnen de larven nog zijde. Met hun kaken houden de werkmieren van de laatste ploeg een larve vast en strijken hem heen en weer over het blad.

Daarbij spint de larve een zijden draad, die de bladranden aan elkaar plakt. Zo ontstaat de kunstige mierenhoop (1.30 in de clip).

2. Wespen bouwen geometrisch meesterwerk

De papierwesp bouwt zijn nest van een papierachtig goedje dat bestaat uit fijngekauwd hout en speeksel. De koningin bouwt de eerste cellen, maar zodra de eerste arbeiders zijn uitgebroed nemen zij de bouw van het wespennest over, dat wel 50 cm breed kan worden en zeker 5000 exemplaren kan huisvesten.

In het filmpje hebben de wespen hun nest tegen een raam aan gebouwd, waardoor je een uniek kijkje kunt krijgen in de keuken van de zoemende wespenkolonie.

Termieten gebruiken airco

Van buitenaf is de woning van de kathedraaltermiet een van de meest spectaculaire in de natuur, en vanbinnen zijn de kerken die ze bouwen zo mogelijk nog unieker: onder de bikkelharde schaal is de woning voorzien van een prima werkende klimaatbeheersingsinstallatie, met ventilatieschachten en luchtgaten die de temperatuur en luchtvochtigheid regelen.

Dankzij deze installatie hebben de twee tot drie miljoen inwoners een behaaglijk, constant binnenklimaat van rond de 30 graden, ook als het buiten veel warmer of kouder is.

Ga met de BBC en David Attenborough op ontdekking in de termietenkathedraal.

De beste architecten van de natuur

Wetenschap in Beeld 2/2015 neemt je mee naar de onderaardse steden van prairiehonden en de sociale woningbouw van de wevervogels in het grote artikel over de superarchitecten van de dierenwereld:

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: