Wat is het nut van herkauwen?

Paarden en koeien eten allebei gras, maar alleen koeien zijn herkauwers. Waardoor komt dit verschil?

1 september 2009

Het meest effectieve en verfijnde spijsverteringssysteem bij dieren is waarschijnlijk het herkauwen. Veel hoefdieren, zoals ossen, herten, giraffen, schapen en geiten, zijn herkauwers, maar ook dieren als kangoeroes en luiaards doen het. Zoogdieren hebben geen enzymen die plantenresten kunnen afbreken; ze gebruiken voor dit doel bacteriën, die het tijdens een gistingsproces wel voor elkaar krijgen. De dieren krijgen de bacteriën binnen door het eten van aarde. Bij het herkauwen vindt eerst een gistingsproces plaats. Het voedsel komt vanuit de slokdarm in de pens van de koe, de eerste van de vier magen waar het voedsel doorheen moet. Als het voedsel door de bacteriën in de pens de juiste consistentie heeft gekregen, komt het de volgende maagkamer in en wordt daar tot een soort bal gekneed. Hierna braakt de koe de bal op, die dan in de bek wordt fijngemalen en vermengd met speekselenzymen. Dit proces heet herkauwen. Na het kauwen gaat de spijsbal door naar de derde maag, die de bal verder kneedt. Hier gaat het bijna afgebroken voedsel over in de vierde en eigenlijke maag, de lebmaag, een zure omgeving die bacteriën doodt. De koe wordt daardoor behoed voor ziektes, en neemt ook het eiwit op dat de bacteriën tijdens hun groei hebben aangemaakt. Paarden hebben een heel andere spijsvertering, waarbij de gisting op het laatst plaatsvindt, in de dikke darm en in de grote blindedarm. De voedingsstoffen worden minder effectief opgenomen, maar het proces werkt wel twee keer zo snel. Door dit verschil hoeven paarden en koeien nooit om het voedsel te vechten. Paarden kunnen prima uit de voeten met vezelrijk voedsel van een wat lagere kwaliteit, koeien juist met kwalitatief goed voer zonder enige vulstoffen.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: