Teek

Onzichtbare Borrelia rukt op

Natuurliefhebbers kunnen hun lichaam maar beter goed controleren op bloedzuigende teken. Een nieuwe Borrelia-bacterie, die steeds meer schapenteken met zich meedragen, kan namelijk tot verlamming leiden – zonder dat je doorhebt dat je besmet bent.

13 april 2016 door Lise Tønner en Anne Lykke

Met zijn 200.000 jaarlijkse aanvallen op mensen is de schapenteek verreweg het gevaarlijkste dier van Nederland en België.

De kleine spinachtige draagt gevaarlijke bacteriën en virussen met zich mee, die koorts, hoofdpijn, zwellingen en verlamming kunnen veroorzaken.

Een nieuw type Borrelia-bacterie kan zich zelfs zo goed in het lichaam verstoppen dat hij bijna niet te ontdekken valt.

Borrelia geeft meestal rode uitslag

De microbe waarmee een teek in Nederland en België het vaakst besmet is, heet Borrelia burgdorferi en veroorzaakt de ziekte borreliose, beter bekend als de ziekte van Lyme.

Het klassieke symptoom van de ziekte is een rode ring rond de beet gedurende 1 tot 4 weken na de besmetting, uiteindelijk met een lichte plek in het midden. Later krijgen patiënten last van hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid.

Als de Borrelia-bacterie niet gedood wordt met antibiotica, kan er zogeheten neuroborreliose optreden, waarbij de zenuwen beschadigd raken en de patiënt een stijve nek en verlammingsverschijnselen krijgt, bijvoorbeeld in het gezicht.

Nieuwe Borrelia is moeilijk te ontdekken

Er is ook een ander type Borrelia: Borrelia miyamotoi. De soort is sinds 2011 bekend in de VS en is onder meer aangetroffen in Tsjechië, Zweden, Duitsland, Denemarken, Noorwegen en Zweden – en in 2013 ook in Nederland.

Borrelia miyamotoi, die een variant van de ziekte van Lyme veroorzaakt, is veel moeilijker te ontdekken omdat de rode ring rond de tekenbeet ontbreekt.

Besmettingen met deze nieuwe Borrelia kunnen volgens wetenschappers en artsen dan ook makkelijk aangezien worden voor bijvoorbeeld griep.

Maar anders dan griep veroorzaakt de Lyme-variant van de nieuwe Borrelia meerdere keren koorts, wat tot zenuwbeschadigingen kan leiden.

Wetenschappers zijn bang dat de nieuwe bacterie zich binnen een paar jaar door heel Europa zal verspreiden, onder meer doordat het aantal teken sterk toeneemt.

Teken zoeken een warm plekje op. Controleer je haar, oksels, liezen en knieholtes goed.

Borrelia leidt immuunsysteem om de tuin

Wetenschappers weten nog niet waardoor Borrelia miyamotoi geen huiduitslag geeft.

Ze vermoeden dat de bacterie is uitgerust met een aantal effectieve wapens, die de normale ontstekingsreactie van de huid na een beet beter onderdrukken dan andere Borrelia-bacteriën.

Alle typen Borrelia en dus Lyme worden door het speeksel van de teek overgedragen. In het lichaam onderdrukt Borrelia de productie van kleine eiwitten aan zijn oppervlak, die anders door het immuunsysteem ontdekt zouden worden.

Hierdoor wordt het immuunsysteem niet geactiveerd en wordt de bacterie niet bestreden. De ziekte van Lyme kan dus in alle rust toeslaan.

Nieuwe Borrelia rukt op in Europa

De nieuwe variant van Borrelia verspreidt zich snel door Europa. Lees meer over het bloeddorstige beestje dat Lyme veroorzaakt:

VOORKOM LYME

Kijk uit in hoog gras Schapenteken schuilen graag een stukje boven de grond in de schaduw, bijvoorbeeld in gras dat tot je knieën komt.

Mijd vochtige plekken Teken planten zich snel voort in een warme en vochtige omgeving, bijvoorbeeld in het bos en in natte grasvelden.

Doe iets aan je lichaamsgeur Schapenteken reageren op temperatuur, geur en beweging. In een lichaam dat warmte uitstraalt en een geur afgeeft, zien ze een prooi.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: