Neushoorndino’s ontdekt in woestijn

Paleontologie Een onderzoeksteam van de University of Utah vond twee dinosaurussoorten die net als de beroemde Triceratops tot de familie Ceratopsidae behoren. De dieren leefden 76 miljoen jaar geleden in het huidige Utah. De familienaam betekent ‘hoorn-gezicht’ en verwijst naar de zeer grote schedels met hoorns, die deze op neushoorns lijkende planteneters hadden.

Een van de nieuwe soorten heeft wel 15 hoornachtige uitsteeksels op zijn kop – het grootste aantal dat ooit is gezien. 95 tot 68 miljoen jaar terug lag het zeeniveau hoger dan nu, en werd Noord-Amerika door een zee gesplitst in een oostelijk en een westelijk deel. Het westen, dat geologen Laramidia noemen, vormde maar 20% van het Noord-Amerika van nu, maar toch leefden daar minstens 20 verschillende soorten zwaarlijvige planteneters.

De grootste van de twee nieuwe dinosaurussen kreeg de naam Utah­ceratops gettyi, en de paleontologen hebben met de fossiele botten van zes dieren een bijna volledig skelet weten samen te stellen. Het dier was twee meter hoog, zes à zeven meter lang en werd drie à vier ton zwaar. De andere dinosaurus werd Kosmoceratops richardsoni genoemd. Uit de skeletdelen van vier exemplaren bleek dat deze soort iets kleiner was dan zijn familielid. Hij was vijf meter lang en woog ‘slechts’ 2,5 ton.

Beide dinosaurussen hadden net als andere Ceratopsidae een enorme schedel met grote, spitse hoorns op de neus en boven de beide ogen. Daarnaast hadden ze hoornachtige versieringen rond het bovenste deel van de schedel. Bij de Kosmoceratops was dit ‘gewei’ nog het meest uitgesproken. De Utahceratops had echter de langste schedel – 2,3 meter. Daarmee had het dier een van de grootste schedels die ooit bij landdieren voorkwamen.

De onderzoekers vermoeden dat de op neushoorns lijkende dinosaurussen met de enorme schedel en de vele hoorns het andere geslacht imponeerden. Ook kan het zijn dat mannetjes onderling krachtproeven deden, waarbij ze – net als edelherten met hun gewei – hun kop en hoorns gebruikten in de strijd om de vrouwtjes in de paringstijd.