Heeft de olifant vier knieën?

Ik las dat de olifant het enige zoogdier is met vier knieën. Klopt dat? En wat is het verschil tussen knie en elleboog?

1 september 2009

Het skelet van zoogdieren bestaat uit een ruggenwervel, die als een brug op de vier pijlers rust: de poten. Knieën en ellebogen zitten ongeveer in het midden van de poten. Zo was het al bij de eerste landzoogdieren. De ellebogen buigen iets achteruit, de knieën licht naar voren. Door die flexibele positie van de poten kunnen de dieren goed lopen, rennen en springen. Het nadeel is echter dat zoogdieren spierkracht nodig hebben om zich overeind te houden. Sommige landzoogdieren, zoals olifanten en nijlpaarden, zijn echter zo zwaar dat ze de flexibiliteit van gebogen poten moesten opgeven. In zoölogenjargon zijn zulke dieren ‘graviportaal’; om hun vele kilo’s te dragen ontwikkelden ze dikke, stevige poten als zuilen, die onder het lichaam zitten en die bijna rechte elleboog- en kniegewrichten hebben. Door deze aanpassing aan het gewicht zijn de knieën en vooral de ellebogen van een olifant soms lastig te zien. Je ziet de knieën en ellebogen van een olifant echter als hij zijn poten buigt. Het lijkt misschien alsof de voorpoten knieën hebben, omdat het onderste gewricht van de poot naar voren buigt. Maar het is geen knie, het is de enkel die je ziet, die hoog op de poot zit. De olifant loopt namelijk op de kussentjes van zijn tenen. Dat komt ook wel bij andere zoogdieren voor. Paarden buigen hun voorbenen over het midden, zonder dat er sprake is van knieën. Bij wijze van aanpassing aan het rennen hebben paarden in de evolutie namelijk een stevige verlenging van de middelste teen gekregen, waardoor de enkels naar het midden van de benen zijn verschoven. De ellebogen en de knieën zitten dichter bij de buik van het paard. Geen enkel zoogdier heeft vier knieën, zelfs al kan het er in sommige gevallen – zoals bij de olifant – zo uit zien.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: