DODELIJK GIF
DODELIJK GIF

Eén beet van de westerse taipan bevat genoeg gif om 100 mensen te doden.

© Matthijs Kuijpers/Alamy/All Over

Dierengif verlamt het hart en laat het bloed bruisen

Hartstilstand, verstikking en inwendige bloedingen. Drie van de giftigste dieren op aarde kunnen je op zeer onaangename manieren van het leven beroven.

29 januari 2018 door Mikkel Skovbo

Je raapt een mooi slakkenhuis op – en je ademhaling raakt verlamd.
Je trapt op een slang – en je bloedvaten worden geperforeerd.
Je zwemt tegen een kwal aan – en je hart staat stil.

Sommige dieren zijn niet zomaar een beetje giftig voor mensen. We hebben drie van de naarste in hun soort bijeengebracht.

WAT IS GIF?

Dierengif bestaat uit een complexe cocktail van zouten, eiwitten en peptiden – kleine micro-eiwitten die zijn opgebouwd uit aminozuren. Eiwitmengsels worden gevormd in speciale gifklieren in het dier en kunnen leiden tot kortsluiting van het zenuwstelsel van de prooi of tot dodelijke inwendige bloedingen.

Wetenschappers meten de mate van giftigheid met de zogeheten LD50-test (Lethal Dose 50). De test geeft aan hoe groot de dosis gif moet zijn om de helft van een testgroep te doden. De test wordt uitgevoerd op laboratoriumdieren, zoals muizen en ratten.

1. Krasse cocktail van de kegelslak slaat je lam


De kegelslak Conus geographus is langzaam, maar zijn gifharpoen is razendsnel als hij vanuit een soort slurfje wordt afgevoerd op langszwemmende vissen.

Het gif van de slak bestaat uit wel 100 verschillende zenuwgiffen, die de communicatie tussen zenuwcellen en spieren effectief beëindigen. Het prooidier wordt vrijwel ogenblikkelijk verlamd en daarna levend opgevreten. In een slakkentempo, maar toch.

GA ELKE MAAND MEE NAAR HET FASCINERENDE DIERENRIJK als abonnee van Wetenschap in Beeld.

De giftigste van de circa 500 kegelslakken hebben zeker 30 mensenlevens op hun geweten. Vaak trappen strandgangers op het weekdier, of nietsvermoedende duikers pakken het huisje op. De slak kan door een wetsuit heen steken en staat bekend om zijn agressiviteit. 

Vanwege de zeer complexe gifcocktail is er nog geen tegengif ontwikkeld. In het ergste geval legt het gif je middenrif lam, waardoor het onmogelijk wordt om adem te halen.

  • Dodelijke dosis (LD50): 0,012 mg/kg
  • Habitat: Tropische delen van de Indische en Stille Oceaan.


2. Taipanslang schakelt je organen uit

© Shutterstock

De giftigste slang die we kennen, de westerse taipan uit de Australische woestenij, spuit onder meer een krachtig gif in zijn prooi.

Dit gif maakt het bloed zo dun dat het door de bloedvaten heen dringt en tot inwendige bloedingen leidt. Ook kan het slachtoffer bloeden uit de mond of de endeldarm.

Daardoor gaat er minder bloed naar de organen, die dan ook uitvallen.

Een beet van een taipan bevat tot 110 mg gif, wat genoeg is om meer dan 100 mensen te doden – of 250.000 muizen.

De slang jaagt uitsluitend op zoogdieren, en daardoor werkt het gif ook sterk op mensen. De dood kan al na 30-45 minuten optreden als het slachtoffer niet met tegengif behandeld wordt.

  • Dodelijke dosis (LD50): 0,025 mg/kg
  • Habitat: Woestijngebied in het binnenland van Australië

3. Zeewesp schiet miljoenen gifharpoenen op je af

© Auscape/Getty Images

De tropische kwal Chironex fleckeri – de zeewesp – spuit zijn krachtige gif uit miljoenen microscopische harpoentjes (nemacysten) op zijn tentakels op zijn prooi af. 

De tentakels zijn tot drie meter lang, maar heel breekbaar, en daarom moet het gif de spartelende vissen en kreeftachtigen pijlsnel doden.

Omdat het gif zo krachtig is en zo snel werkt, kan de zeewesp ook een volwassen mens binnen een paar minuten doden. Een zenuwgif blokkeert de signalen tussen zenuwcellen en spieren, en alleen al de pijn kan leiden tot een shock en verdrinking. Het gif zelf kan een hartstilstand veroorzaken.

Gelukkig spuit de zeewesp zelden genoeg gif om mensen te kunnen doden. Van 1991 tot 2004 stierf slechts één persoon op de 225 zeewespslachtoffers in het noorden van Australië.

  • Dodelijke dosis (LD 50): 0,27 mg/kg
  • Habitat: Tropische delen van de Stille en Indische Oceaan.

LEES MOORDDADIG GOEDE ARTIKELEN OVER DIEREN. Neem een abonnement op Wetenschap in Beeld.

Bekijk ook ...

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF VAN WETENSCHAP IN BEELD

Je ontvangt je gratis special, Onze extreme hersenen, als download zodra je je hebt aangemeld voor onze nieuwsbrief.

Ook gelezen

Niet gevonden wat je zocht? Zoek hier: