Primatologen hebben voor het eerst bewezen dat apen andere soorten apen zo agressief kunnen uitbuiten, dat ze dreigen uit te sterven.
Chimpansees in het Ngogogebied in het Kibale National Park in Oeganda hebben de roodkopfranjeaap zo intensief bejaagd, dat hun aantal in het gebied met bijna 90 procent is afgenomen.
Primatologen van Makerere University in Oeganda en Duke University in Canada telden de populaties van acht apensoorten gedurende 33 jaar in het Ngogogebied, een regenwoud van 766 vierkante kilometer.
Ze wilden de dynamiek van de apenpopulaties volgen, zodat bedreigde soorten in de toekomst beter beschermd kunnen worden. De telling gebeurde door steeds dezelfde route in het bos te lopen en alle zichtbare apen te tellen.
In 1975 was de franjeaap een van de meest voorkomende soorten, maar in 2007 was hij heel zeldzaam geworden, terwijl het aantal chimpansees in die periode was toegenomen van 55 tot 146 – een
behoorlijk grote chimpanseepopulatie.
De kleine franjeaapjes worden door chimpansees opgegeten om wat extra eiwitten binnen te krijgen.
Het was al bekend dat chimpansees van deze specifieke groep oorlog voeren, waarbij ze hun territorium uitbreiden door andere chimpansees gewoon dood te slaan. Een stuk of 20 mannetjesapen verkennen het terrein en overvallen groepjes chimpansees van andere troepen, waarna de grotere troep de macht in het gebied overneemt.
De onderzoekers wisten ook al langer dat sommige chimpansees, ook die van Ngogo, jachtpartijen op vooral franjeapen organiseren, om meer eiwitten binnen te krijgen. De chimpansees van Ngogo blijken zulke bekwame jagers te zijn dat ze wel 21 franjeapen tijdens één jachtpartij kunnen doden.
Volgens de onderzoekers vormt de jacht door de chimpansees de verklaring voor de dramatische achteruitgang van de populatie franjeapen. Andere oorzaken, zoals ziekte, minder voedsel of jacht door roofvogels, konden worden uitgesloten.
Als er vrouwtjes uit andere gebieden komen, kan de kleine apensoort zich echter wellicht herstellen in Ngogo.
Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.
Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.
Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.
Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.