Toetanchamon: Man achter het masker

Zodra Howard Carter in 1922 het enige nog ongerepte faraograf betrad, werd de mummie in de grafkamer onsterfelijk. Toetanchamon werd met zijn prachtige gouden masker hét symbool van de machtige farao’s. Maar uit nieuwe DNA-analyses blijkt dat hij malaria had en een product was van inteelt.

a. nabil/ap/polfoto

Een van de beroemdste heersers van Egypte heeft zijn masker afgezet. Met hun boren en injectienaalden drongen Duitse en Egyptische onderzoekers door de huid van de ruim 3300 jaar oude Toetanchamon. Voor het eerst namen ze DNA af uit het beenmerg van Toetanchamon en van nog 15 andere Egyptische koninklijke mummies.

Met moderne methoden uit de forensische geneeskunde brengen ze de naaste familie van de jonge farao in kaart en laten ze de wereld een heel nieuw beeld van het farao-icoon zien. Hij was geen figuur met goddelijke krachten, maar een zwak product van inteelt. Hij liep mank en leed aan erfelijke ziekten – mogelijk doordat zijn ouders broer en zus waren.

Onderzoekers maken eind aan complottheorieën

Ook zijn er nieuwe ideeën over de doodsoorzaak van de koning, die maar 19 werd. De genen van de malariaparasiet in zijn botten maken een eind aan de vele complottheorieën over moord en intriges, en wijzen op de vrij banale combinatie van een zwakke gezondheid, malaria en een nare dijbeenbreuk.

‘Iedereen dacht lange tijd dat hij vermoord was. Er zijn grootse films over gemaakt en boeken over geschreven, maar nu is de zaak gesloten,’ aldus de hoofdarcheoloog van Egypte, Zahi Hawass.

De studie is een mijlpaal omdat de Egyptische overheid voor het eerst toestond om genetisch onderzoek uit te voeren op de koninklijke mummies. Het is het startschot voor een nieuw onderzoeksveld: moleculaire egyptologie.

‘Een nieuw tijdperk,’ meent Hawass.

Huidige editie

Abonnement: In dit nummer kun je onder meer lezen over de wedloop om het aidsvaccin en lichten we een tipje van de sluier op over de auto's van de toekomst.

Download een gratis proefnummer

Abonnement: Download een complete uitgave van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je hoeft alleen maar in te loggen als gebruiker van wibnet.nl.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Poll

Historia

Hoe werd Rusland zo groot?

Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

Volg de ruimteblog

Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

Historia

Thema: Tweede Wereldoorlog

Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

Historia

10.000 jaar bier

Bier bestaat al bijna net zo lang als de mens zelf.