Tijdens de strijd om de republikeinse nominatie voor presidentskandidaten in Florida was de ruimtevaart onderwerp van discussie. De kleurrijke Newt Gingrich nam de gelegenheid te baat om de vele kiezers die na het einde van het ruimteveerprogramma zonder werk zijn komen te zitten, een hart onder de riem te steken.

Gingrich beloofde zelfs dat als hij president zou worden, de Amerikanen voor 2020 zouden terugkeren naar de maan om er een grote basis te bouwen en een nieuw industrieel avontuur te beginnen.

Newt Gingrich is een van de presidentskandidaten met grootse plannen voor de ruimtevaart. Bron: New York Times

Heel eventjes was de ruimtevaart weer een echt thema. Maar wie de presidentsverkiezingen ook wint, Gingrich stelt wel een vraag aan de orde die de grote ruimtevaartnaties vandaag of morgen zullen moeten beantwoorden: waar willen we heen met de bemande ruimtevaart?

In het licht van de huidige economische situatie is bijvoorbeeld de Griekse schuldencrisis veel belangrijker voor politici dan min of meer vage plannen over bases op andere hemellichamen.

Korte of lange termijn?

De ruimtevaart is een onderdeel van de samenleving, en er gelden dezelfde economische en politieke beperkingen als elders. Maar bij een ernstige economische crisis maken politici steeds meer onderscheid tussen investeringen op de korte en op de lange termijn.

Bemande ruimtevaart is erg duur, maar kan gunstig uitpakken voor de industrie. Het zou echter fijn zijn als dat binnen afzienbare tijd gebeurde. Het ruimtestation ISS komt uit een tijd dat het economisch wat beter ging, en is typisch een investering voor de lange termijn. Men heeft in feite de astronauten tot 2020 de tijd gegeven om te laten zien dat het rendabel is om een grote bemande ruimtebasis te hebben.

De meer dan 100 miljard dollar die nu in het ruimtestation geïnvesteerd is, vinden de meeste politici meer dan genoeg.

Er moet dus wel een hele goede reden zijn om een nieuw bemand ruimteavontuur aan te gaan. Alleen naar de maan gaan is niet genoeg, want het zal tientallen jaren duren voor we de maan industrieel kunnen gebruiken - als het überhaupt al praktisch haalbaar is.

Een mogelijke oplossing?

Maar er is misschien een manier om de bemande ruimtevaart in te zetten voor een nuttig project. Onlangs werd tijdens een bijeenkomst aan het Institute of Planetary Research in Berlijn het project NEOShield opgestart. NEOShield moet een schild vormen tegen 'Near Earth Objects': planetoïden die te dicht bij de aarde komen. Dit project wordt ondersteund door de EU, Rusland en de VS.

NEOShield moet ons beschermen tegen planetoïden die net iets te dicht bij de aarde dreigen te komen. Bron: NASA/ESA

Dankzij satellieten als WISE is duidelijk geworden hoeveel grote en kleine rotsblokken er eigenlijk dicht bij de aarde kunnen komen. Naar schatting zijn er zo'n 20.000 objecten met een diameter van tussen de 100 meter en een kilometer. Zo zal in april 2029 planetoïde Aphopis met een diameter van 300 meter op maar 20.000 kilometer van de aarde langs scheren en als een heldere ster aan de hemel te zien zijn.

NEOShield zal de komende jaren bestuderen hoe we kunnen voorkomen door een planetoïde geraakt te worden, vooral met behulp van geavanceerde computersimulaties.

Dit geeft hoop voor de toekomst. Blijkbaar zijn we nog steeds in staat om een paar jaar vooruit te denken, als het maar belangrijk genoeg wordt gevonden. Het is duidelijk dat een efficiënte verdediging tegen planetoïden zo gecompliceerd is dat bemande ruimtevaart waarschijnlijk wel een rol zal krijgen als het project doorgaat.

Ooit droomden we van de maan en Mars, en die dromen moeten we niet zomaar terzijde schuiven. Maar op de kortere termijn kan de ruimtevaart ons wellicht beschermen tegen rampen van ongekende omvang, en dat mag toch best iets kosten?