Welkom bij nr. 3/2012

Een grootschalig experiment heeft de natuurkunde wakker geschud, want het morrelt aan de basis van onze opvatting van de wereld: de relativiteitstheorie van Einstein. Die stelt dat niets sneller gaat dan het licht, maar het experiment wees iets anders uit. Onderzoeksinstituut CERN in Zwitserland stuurde elementaire deeltjes, neutrino’s, op pad om te zien of een grote detector in een Italiaans gebergte ze zou kunnen opvangen.

Dat is gelukt, maar het vreemde is dat de neutrino’s zo vroeg aankwamen, dat ze onderweg de snelheidslimiet van Einstein overschreden moeten hebben. Nu zijn natuurkundigen naarstig op zoek naar een verklaring. De meesten denken en hopen dat er een fout in het experiment is opgetreden, maar andere onderzoekers hebben een alternatieve uitleg: misschien hebben de neutrino’s op weg naar Italië een stuk afgesneden via een verborgen dimensie. Lees hoe dat kan in het artikel ‘Neutrino’s halen licht in’ in dit nummer.

Andrea Voigt
Redacteur Nederland en België

Geurstoffen kunnen helpen tegen muggen

Onderzoekers weten nu door welke geurstoffen muggen ons aanvallen, dus ze kunnen nieuwe antimuggenmiddelen ontwikkelen.

Volk ontdooit na 2500 jaar in de vriezer

De permafrost in Siberië heeft de Scythengraven eeuwenlang beschermd. Archeologen gaan ze behoeden voor de stijgende temperaturen.

Sporen brengen verleden tot leven

Aan fossiele botten lees je het uiterlijk van oerdieren af, maar niet hun doen en laten. Door de sporen te bekijken die ze miljoenen jaren geleden achterlieten, zien paleontologen de dieren in een ander licht.

Himalaya in duizelingwekkende cijfers

15.000 gletsjers banen zich een weg door de Himalaya. Samen bedekken ze 17% van het gebergte.

Lees ook:
Nieuwe wapens tegen hart- en vaatziekten
Welke robot gaat als eerste naar de maan
Thorium levert schone, veilige kernenergie
IJsbeer getest voor de strijd van zijn leven
SERIE: Slaven moesten Amerika rijk maken

Service: hier vind je meer informatie over deze onderwerpen:

Sporen brengen verleden tot leven
http://www.juratourisme.ch/en/discoveries/unique-attractions/paleojura.1...
http://www.swissinfo.ch/eng/Home/Archive/Switzerland_gets_its_own_Jurass...
http://www.pal-a16.ch/

Neutrino’s overtreden snelheidslimieten
http://arxiv.org/abs/1109.4897v1
http://arxiv.org/abs/1109.6354v1
http://arxiv.org/abs/1103.1373

Nieuwe wapens tegen hart- en vaatziekten
N Engl J Med, 2009, Vol361, s1139
Brain, 3/2011, Vol134, s732 - Sigma-1
Lancet, 4/12/2010, Vol376, s1903
Nat Rev Drug Discov, 21/10/2011, doi: 10.1038/nrd357

Welke robot gaat als eerste naar de maan?
http://www.googlelunarxprize.org
http://en.wikipedia.org/wiki/Google_Lunar_X_Prize
http://www.popularmechanics.com/science/space/moon-mars/googles-lunar-x-...

IJsbeer getest voor de strijd van zijn leven
Aars et al. 2006. Polar Bears: Proceedings of the 14th Working Meeting of the IUCN/SSC Polar Bear Specialist Group. Gland, Switzerland
Obbard et al. 2010. Polar Bears: Proceedings of the 15th Working Meeting of the IUCN/SSC Polar Bear Specialist Group. Gland, Switzerland
Behavioral Ecology and Sociobiology 2010 64, 939-946

Thorium levert schone, veilige kernenergie
http://www.wired.com/wiredscience/2011/02/china-thorium-power/
http://energyfromthorium.com/
http://www.gen-4.org/GIF/About/faq/faq-concepts.htm

De Himalaya in duizelingwekkende cijfers
http://geoportal.icimod.org/symposium2010/PPT/Theme-I/PK%20Mool.pdf
http://www.perennials.com/seeplant.html?item=1.115.300
http://scholar.lib.vt.edu/ejournals/JARS/v2n2/v2n2-genus.htm

Oude, bevroren graven dreigen te ontdooien
http://www.archaeology.ugent.be/index.php?id=9&type=file
http://unesdoc.unesco.org/images/0018/001853/185364e.pdf
www.hermitagemuseum.org
Preservation of the Frozen Tombs of the Altai Mountains. UNESCO report. 2008

Geurstoffen houden muggen op afstand
http://www.sciencedaily.com/releases/2010/02/100203131358.htm
http://www.sciencedaily.com/releases/2011/05/110509151244.htm
http://blogs.nature.com/news/2011/09/deet_scrambles_insects_sense_o.html

SERIE: Slaven moesten Amerika rijk maken
”Narrative of the Life of Frederick Douglass, an American Slave” (1845)
http://www.iupui.edu/~douglass/
http://docsouth.unc.edu/neh/douglass/menu.html
http://www.pbs.org/wgbh/aia/part1/index.html